عفو بین‌الملل بیانیه مطبوعاتی

عفو بین‌الملل در گزارش بی‌سابقه‌ای که به مناسبت چهارمین سالگرد آغاز خیزش «زن زندگی آزادی» منتشر شده است هشدار می‌دهد کسانی که مسئول جنایات علیه بشریت برای سرکوب وحشیانه اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ هستند، تا امروز همچنان دستگاه مرگبار سرکوب حکومتی را در کنترل خود دارند.

مقام‌های جمهوری اسلامی ایران برای سرکوب خیزش «زن زندگی آزادی» در فاصله شهریور تا دی 1401 (سپتامبر تا دسامبر ۲۰۲۲) مرتکب جنایت‌های علیه بشریت شدند. آن‌ها صدها معترض و رهگذر، از جمله کودکان، را به طور غیرقانونی کشتند و خانواده‌های آنان را مورد آزار ستم قرار دادند. همچنین هزاران نفر دیگر را در معرض بازداشت خودسرانه، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و سایر رفتارهای بی‌رحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز، از جمله تجاوز و دیگر اشکال خشونت جنسی، قرار دادند. عفو بین‌الملل زنجیره‌های فرماندهی پشت این جنایت‌ها را ترسیم کرده و ۸۷ مقام را شناسایی کرده است که باید تحت تحقیقات کیفری قرار گیرند.

این گزارش ترجمه فارسی بخش خاورمیانه و شمال آفریقای گزارش جهانی عفو بین‌الملل درباره موارد صدور و اجرای حکم اعدام توسط دستگاه قضایی کشورها در دوره ژانویه تا دسامبر ۲۰۲۵ (دی ۱۴۰۳ تا دی ۱۴۰۴) است.

تازه‌ترین گزارش سالانه عفو بین‌الملل درباره استفاده جهانی از مجازات اعدام نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۵، شمار اعدام‌های ثبت‌شده در ۱۷ کشور به ۲۷۰۷ نفر رسید؛ رقمی که بالاترین آمار ثبت‌شده از سوی این سازمان از سال ۱۹۸۱ تاکنون است.

مردم در ایران در میان حملات غیرقانونی آمریکا و اسرائیل و سرکوب مرگبار داخلی گرفتار شده‌اند. آمریکا و اسرائیل بین ۹ اسفند ۱۴۰۴  تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۵  ده‌ها هزار حمله هوایی به اهدافی در ایران انجام دادند که آسیب‌های شدیدی به غیرنظامیان وارد کرد. این حملات در شرایطی آغاز شد که مردم کشور هنوز تحت تأثیر شوک کشتار بی‌سابقه هزاران معترض و رهگذر در جریان خیزش دی ماه ۱۴۰۴ (ژانویه ۲۰۲۶) بودند. در این بستر، خطر وقوع جنایات فجیع علیه مردم در ایران، هم از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی در داخل کشور و هم از طریق حملات خارجی نیروهای آمریکا و اسرائیل، چند برابر شده است.

در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره ایران در شبکه Truth Social در ۷ آوریل ۲۰۲۶ که تهدید کرده است «کل یک تمدن امشب از بین خواهد رفت و هرگز بازنمی‌گردد»، اگنس کالامار، دبیرکل عفو بین‌الملل گفت:

اریکا گوارا-روساس، مدیر ارشد تحقیقات، ترویج‌گری، سیاست‌گذاری و کارزارهای عفو بین‌الملل، در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مبنی بر این‌که آمریکا حملات به نیروگاه‌های برق و زیرساخت‌های انرژی ایران را به مدت پنج روز تا زمان مشخص شدن نتیجه گفت‌وگوها درباره «حل‌وفصل منازعات» به تعویق می‌اندازد، گفت:

مقامات جمهوری اسلامی سرکوب مرگبار علیه معترضان در سراسر ایران را تشدید کرده‌اند و با قطعی اینترنت تلاش دارند که ابعاد واقعی نقض فاحش حقوق بشر و جرایم بین‌المللی‌ در حال وقوع را از دید جهان پنهان کنند.

در آستانه ارائه گزارش دبیرکل سازمان ملل درباره ایران در تاریخ ۱۶ اکتبر ۲۰۲۵ و نشست مشترک گزارشگر ویژه و هیئت حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل درباره ایران در کمیته سوم مجمع عمومی در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵، حسین بعومی، معاون دفتر عفو بین‌الملل در خاورمیانه و شمال آفریقا، گفت:

۳ سپتامبر ۲۰۲۵ – ۱۲ شهریور ۱۴۰۴

سازمان عفو بین‌الملل در پی انجام یک تحقیق عمیق اعلام کرد که حملات هوایی عمدی ارتش اسرائیل به زندان اوین در تهران  نقض جدی حقوق بین‌الملل بشردوستانه بوده و باید به‌عنوان جنایات جنگی مورد تحقیقات کیفری قرار گیرد. 

در حالی که شمار رو به افزایشی از غیرنظامیان بهای بی‌رحمانه تشدید وحشتناک درگیری‌های نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل از تاریخ 23 خرداد 1404 را می‌پردازند و در میانه تهدیدها به تشدید بیشتر درگیری‌ها، سازمان عفو بین‌الملل اعلام کرد که مقامات اسرائیلی و جمهوری اسلامی ایران باید به تعهدات خود طبق حقوق بین‌المللی بشردوستانه پایبند باشند و از غیرنظامیان محافظت کنند.